Ödememe Protestosu

Senet Protesto:

 

Senet borçlusu borcunu vadesinde ödememiş ise, durum ödememe protestosu ile tespit edilir. Ödememe protestosu ödeme gününü (vadeyi) takip eden iki iş günü içinde çekilmelidir.

 

Protesto noterlikçe tanzim edilir ve noter vasıtasıyla muhataba gönderilir. Noter tarafından imza edilen protesto, kanuna uygun olarak tanzim edilmediği veya protesto evrakındaki kayıtlar yanlış olduğu takdirde sakat protesto sözkonusudur. Sakat protesto halinde dahi protesto geçerlidir. Sakat protestolarda bankaların sorumluluğu bulunmamaktadır.

Senetlerde Zamanaşımı Süresi

Bonolarda Zamanaşımı Süresi 

Bonoda borçlunun borcunu ödememesi dolayısıyla, hamilin müracaat haklarını kullanması belirli sürelere tabidir. Hamilin ve borçlunun sıfatına göre üç çeşit zamanaşımı süresi mevcuttur.

 

  1. Bonoyu imzalayana karşı açılacak tüm davalar vade tarihinden itibaren üç yıl içinde açılmış olmalıdır.

  2. Hamilin; cirantalara karşı, vadeden itibaren bir yıl içinde dava açma hakkı vardır.

  3. Cirantaların, bir diğer cirantaya veya tanzim edene karşı açacağı davalarda ise zamanaşımı süresi altı aydır.

 

Bononun zamanaşımına uğraması halinde hamilin borçlu hakkında özel takip yolunu kullanma hakkı sona erer. Zamanaşımı sonunda bononun kambiyo senedi olma vasfı kaybolur, ancak yazılı belge olma niteliği devam edeceğinden, bu yönde zamanaşımı, borcun sebebi ve temel hukuki ilişkinin ispatı şartıyla 10 yıl devam eder.

Aval nedir?

Aval, bono üzerinde verilen bir çeşit kefalettir. Aval veren; senet borçlularından biri için tıpkı onun gibi sorumlu olmak üzere tahhüt altına giren kişidir. Bono borçlularından biri lehine verilen aval, senet dolaşımını daha güvenli hale sokar.

Aval veren cirantalardan farklı olarak, senet borçlusu gibi üç yıllık zamanaşımına tabidir. Bono kambiyo senedi niteliğini taşımadığı takdirde avalin sıhhatinden söz edilemez. Lehine aval verilen kimse bono borçlusu değilse, aval hükümsüzdür.

Buna karşılık aval verenin temin ettiği borç, bonodaki şekil noksanlığından başka sebeble batıl olsa dahi aval verenin sorumluluğu devam eder. Örneğin; lehine aval verilen şahsın borçlanma ehliyetine sahip olmayan (ehliyetsiz) bir kişi olması halinde dahi aval geçerlidir.

 

Bono’da Şekil Şartları

Bono’da bulunması zorunlu şekil şartları:

 

Türk Ticaret Kanunu’nda bono’da bulunması gereken şekil şartları aşağıda belirtilmiştir.

 

  1. Bono veya emre muharrer senet kelimesi; Senet metninde Bono veya emre muharrer (emre yazılı) senet ibaresi yazılı olmalıdır. Senet Türkçe’den başka bir dilde yazılmış ise, o dildeki bono karşılığı kullanılan kelimenin bulunması gerekir.

  2. Kayıtsız şartsız bir bedel ödeme vadi; Bono bir ödeme vaadidir. Bu vaadin belirli bir tutar olması ve şart ihtiva etmemesi gerekir. Eğer bononun içeriğinde şarta bağlı ibareler yer alırsa, bu takdirde bononun kıymetli evrak niteliği kaybolmuş olur. Ancak, yazılı belge olma niteliği devam eder.

  3. Vade; Bono tutarının ödeneceği tarihi gösterir. Vade belirtilmemiş ise görüldüğünde ödenir. Vadenin yazılmamış olması bono niteliğini ortadan kaldırmaz.

  4. Ödeme yeri; Bonoda ödeme yeri belirtilmelidir. ödeme yeri belirtilmeyen durumlarda, düzenleme yeri ödeme yeri sayılır.

  5. Kime ya da kimin emrine ödenecekse onun ad ve soyadı; Bono kime ya da kimin emrine ödenecek ise (lehdar) onun ad ve soyadını taşımalıdır. Lehdar tüzel kişi ise tüzel kişinin unvanı bonoda yer almalıdır. Lehdar ismini ihtiva etmeyen bono, ticari senet olma özelliğini yitirir. Unvanların kısaltılarak yazılması mümkündür ancak, unvan nev’i mutlaka belirtilmiş olmalıdır.

  6. Senedin düzenlendiği gün ve yer; Bonoda senedin düzenlendiği yer açıkca belirtilmelidir. Senedin düzenlendiği yer belirtilmemiş ise, senedi düzenleyenin isminin yanında yazılı olan yer düzenleme yeri sayılır. Bononun düzenlendiği günün bonoda yer alması gerekir. Tanzim tarihi bulunmayan bono kambiyo senedi olma vasfını kaybeder, adi senet hükmünü ifade eder.

  7. Senedi düzenleyenin imzası; Bonoyu düzenleyen kimse ile onu ödeyecek kimse aynı şahıstır. Bonoya atılacak imza teammüllere göre, bonodaki damga pulunun üzerine ve açığına atılır. İmza bulunmayan bono hüküm ihtiva etmez.